VÔ MINH

Ngày xưa, vì mê lầm, mình có bỏ một đứa con, nhiều năm cũng lấy làm ân hận. Do nhân duyên, mình cũng tìm cầu đến cửa Phật. Sơ niên đôi mươi hơn một chút, bản ngã cao vời, cho nên tôn giáo, niệm phật cũng như cái gì đó ở vùng “không biết”. Dầu là có dịp tiếp xúc, nhưng vãn cảnh chùa với khung cảnh bình an, năng lượng đó làm cho tâm hồn mình cũng lặng.

Mãi nhiều năm sau, mình lại hữu duyên học tìm Phật pháp, đọc kinh sách, đọc về Bát Chánh Đạo, ngũ giới….Mình rất tâm đắc lời Phật dạy. Đúng là tìm cầu cái gì, cái đó xuất hiện. Mấy hôm trước, được một Phật tử thuần hành hướng dẫn đọc kinh “KINH TRƯỜNG THỌ DIỆT TỘI HỘ CHƯ ĐỒNG TỬ ĐÀ LA NI” để sám hối cho việc bỏ con.

Tâm niệm của mình là việc tổn hại thân thể mà bỏ con lúc đó của mình, cũng nên dành cho nó một sự chữa lành, tha thứ. Lành thay, mình từ đó ngộ được thêm nhiều bài học từ kinh điển.

Xưa nay, mình tu học theo Pháp thiền nguyên thủy hoặc có khi thiền sổ tức để an tâm, an thân. Có tìm hiểu bát chánh đạo, cũng đang cố gắng thực hiện hằng ngày. Bát chánh đạo này các anh chị em mộ đạo, muốn tìm cầu các đạo giải thoát thì tìm đọc và quan trọng thực hành nó. Thực hành là điều rất quan trọng.

Quay lại bài học từ “Kinh Trường Thọ Diệt tội”, cái mình ngộ ra là câu chuyện đầy ẩn dụ bên trong Kinh này. Nói theo nhà Phật, đó là kinh liễu nghĩa: “liễu nghĩa” nôm na dễ hiểu là có bài học thực tế, có câu chuyện và ẩn chứa răn dạy trong đó. Đầu kinh này thì kể về câu chuyện Phật thuyết pháp tại Thành Vương xá, núi Linh Thứu, mọi người ai cũng thắc mắc về thọ mạng mỗi người mỗi khác, người ngắn, người dài, muốn vấn Phật cách sống lâu. Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi là bậc giác đại diện cho Trí tuệ, hiểu được tâm tư đại chúng liền bạch Thế tôn.

Thế Tôn mới kể câu chuyện quá khứ về nữ nhân tên Điên Đảo ở cõi Vô Cấu Thanh Tịnh. Lúc bấy giờ tiền kiếp của đức Thế tôn là Phổ Quang Chánh Kiến Như Lai. Lúc bấy giờ, người phụ nữ có tên là Điên Đảo đến khóc than vì tội bỏ con đã thành hình thành hài nhờ thế tôn chỉ cách Sám hối. Thế Tôn bảo người nữ này phạm trong 5 tội Ngũ nghịch: Giết Cha, hại Mẹ, thuốc độc trục thai, phá tháp hủy chùa, đập đổ tượng Phật, phá hòa hợp Tăng nên tội nghiệt rất nặng. Tuy nhiên, nếu nữ nhân Điên Đảo sám hối và hiểu rõ mười hai nhân duyên và thực hành sáu Ba la mật sẽ được trường thọ diệt tội. ..chi tiết kinh thì trên internet có rất rõ. Tuy nhiên, để hiểu được kinh này và thực hành là một chuyện khác.

Bài viết này, mình chỉ viết ra những gì mình tâm đắc nhất.

1. Câu chuyện người phụ nữ tên Điên Đảo- Phật Phổ Quang Chánh Kiến Như Lai: hai cái tên cũng là một phép ẩn dụ tuyệt vời. Điên Đảo thì cũng hiểu rõ người này, tâm thần rối loạn, tâm ý đảo ngược nên suy nghĩ không được đúng đắn. Tư duy như vậy chỉ có thể chìm trong bể khổ, không biết khổ từ đâu ra, bản thân sửa chữa như thế nào? Thế nên mới gặp Phật CHÁNH KIẾN Như Lai. ĐIÊN ĐẢO mà gặp CHÁNH KIẾN thì mới hết điên thôi. Thêm nữa, Phật Phổ Quang Chánh kiến chính là hiện thân của Như Lai, còn nữ nhân Điên Đảo kia chính là hiện thân của ngài Văn Thù Sư Lợi. Tức là muốn có trí tuệ phải có chánh kiến trước. (Bất giác, vỗ đùi một cái đét. )

2. Tội Ngũ nghịch trong kinh này là Giết Cha, hại Mẹ, thuốc độc trục thai, phá tháp hủy chùa, đập đổ tượng Phật, phá hòa hợp Tăng. Tuy nhiên, theo Phật Quang Đại từ điển thì hơi khác, đó là: Giết cha ; Giết mẹ ; Giết A-la-hán; Làm thân Đức Phật chảy máu (xuất Phật thân huyết, sa.); Chia rẽ Tăng-già (Phá hoà hợp tăng). Tại sao lại như vậy? Kinh sai hay Phật sai? Cái này theo tri kiến bé nhỏ của mình thì không có đúng sai ở đây: Làm thân Phật chảy máu, hủy phá thai thì cũng làm tổn hại đến Pháp Thân, trộm nghĩ câu: Ta là Phật, thế gian là Phật sắp thành.

Pháp thân phật không là thân tứ đại, nó bao gồm các hạnh nguyện của ngài. Vì cái gì đó mà làm xấu đi Pháp thân ấy cũng chính là trọng tội. Quay về cái thân nhỏ bé: Hủy thai do vô minh mà làm, gây hại đến cái thân vay mượn tứ đại này, vấy lên sự sợ hãi, đau khổ bất tịnh cản trở hạnh nguyện bồ tát thì cũng không khác gì nhau. Thân thể con người là một ngôi đền, hữu hạn để chứa đựng một linh hồn vô hạn, có khả năng tu học và có khả năng giác ngộ, giúp đời, giúp người. Mọi việc tổn hại đến Pháp thân này cũng là tội ngũ nghịch. Còn phạm vi gây hại thì mình nghĩ mình cần học tập và thực hành thêm rất nhiều.

3. Mười hai nhân duyên: “Vô minh duyên Hành, Hành duyên cho Thức, Thức duyên Danh sắc, Danh sắc duyên Lục nhập, Lục nhập duyên Xúc, Xúc duyên cho Thọ, Thọ duyên cho Ái, Ái duyên cho Thủ, Thủ duyên cho Hữu, Hữu duyên cho Sanh, Sanh duyên Lão tử, ưu bi khổ não…Nếu Vô minh diệt, ngay đó Hành diệt, Hành diệt tức Thức diệt. Thức diệt tức Danh sắc diệt. Danh sắc diệt tức Lục nhập diệt. Lục nhập diệt tức Xúc diệt. Xúc diệt tức Thọ diệt. Thọ diệt tức Ái diệt. Ái diệt tức Thủ diệt. Thủ diệt tức Hữu diệt. Hữu diệt tức Sanh diệt. Sanh diệt tức Lão, tử ưu bi khổ não diệt.”

Mười hai nhân duyên này: đọc thì thế, nhưng muốn “liễu nghĩa” thì phải tìm đọc giảng nghĩa, duyên nghiệp thì đều từ 12 nhân duyên này mà ra, Vô Minh là đứng đầu. Tuy nhiên, trong quá trình vận 12 nhân Duyên thì nơi nào cũng có Vô Minh và thế là vòng luân hồi cứ tạo lập.

Giờ thử diễn dịch coi có dễ hiểu không nhé:

Vô Minh: đi coi bói xem số mạng sau này ra sao, thấy thầy bói nói là “ Số con sau này lấy chồng, cơm chan nước mắt”. Thiện nữ vì vô minh: liễu nghĩa là lấy chồng, khổ, ăn chung bữa cơm là cơm chan nước mắt.

Hành (tâm nhiệm, quan niệm, vô thức): Nhận cái lầm phía trên là mình, do số mình khổ khi lấy chồng.

Thức (nhận thức ra bên ngoài): Luôn nhận thức chồng là nguyên nhân cái khổ. Dù chồng chưa làm gì, nhưng xem chồng là nguyên nhân cho mình khổ.

Danh sắc (lập trình cho cái cảm xúc và các phản ứng trên thân): lấy chồng rồi thì luôn xa cách, không thể hiện được tình cảm, thấy chồng là y như thấy vạn ức khổ đau đời mình trổi dậy. Nên cũng không có thái độ tốt.

Lục nhập (Khi đã có thân thể rồi thì phải có sáu căn là: mắt, mũi, tai, lưỡi, thân và ý): Thân Tâm ý khó chịu, và ác ý với chồng, tay mắt mũi lưỡi đều nhận các điều mà tâm hành: dù chồng có tốt, có thiện, nhưng do danh sắc chỉ thấy khổ đau, mặt xấu khi bên chồng.

Xúc (Xúc là tiếp xúc): mỗi ngày tiếp xúc, tăng cảm thọ của Lục Nhập.

Thọ: thọ cảm các cảm xúc xấu.

Ái : sinh ra ưa thích cảm giác đẩy chồng ra xa, hay đối xử chồng như nguyên nhân gây khổ, cái nào áp chế chồng, hay bắt chồng phục tùng vô lý, cũng không thỏa mãn được cái tham và xóa được cái si khi lúc sống chung có việc sai sót.

Thủ (là giữ lấy, các hành động tạo tác. Nếu gặp cảnh thuận thì tham cầu, gặp cảnh nghịch thì lại sân, si, tiêu cực.) nên các hành động tạo tác khổ đau cứ tiếp diễn

Hữu (là có. Đời này có nghiệp lành hay dữ là do mình tạo ra nên đời sau sẽ có được quả vui hay khổ mà mình phải nhận. ) rồi cuối cùng kết quả mình cũng không tạo ra cho chồng một cuộc sống vui vẻ. Vì chấp niệm đó mà các con cũng khổ sở với cha mẹ và gia đình, tổ ấm là thọ một cái nghiệp không thuận duyên mà chưa kể các nghiệp báo nhỏ về con cái và kinh tế.

Sanh (tức là sống, sinh ra. Bởi vì “ái, thủ, hữu” làm nhân hiện tại nên tạo ra các nghiệp, quả kiếp sau phải sanh ra đời thể thọ quả báo.) vì sở hữu nghiệp nên sinh ra để thọ báo.

Lão Tử: Cốt cuối cùng cũng không thoát khỏi già chết.

Cái này ví dụ cũng chưa có sát sao lắm, tựu chung thì vòng nhân duyên khởi cũng do vô minh. Để diệt vô minh, thì kinh phật dạy cũng nhiều, nhưng tóm lại VÔ MINH thì chỉ có TRÍ TUỆ mới chữa được, mà muốn có trí tuệ thì chỉ cần “TU”, khái niệm “VĂN – TƯ – TU” thì ai mà không biết, học hiểu hành thì tự khắc có trí tuệ.

Nhưng từ ví dụ trên, mình có thấy sự vô minh của người phụ nữ trên. Cuộc đời chưa có trải nghiệm gì đã mang một ưu phiền, tâm si về quan niệm chồng con do ông thầy bói. Rồi trong cái tâm hành đó, nó mang đến thêm cái Sân và Tham. Cũng dễ hiểu: Khi người ta nhị nguyên, không muốn điều gì xảy ra thì dù có chăm sóc, quan tâm, đùm bọc cách mấy họ cũng thấy không đủ cho cái tâm Tham muốn điều tốt đẹp, và khi có gì xảy ra thì họ dễ dàng nổi cơn sân giận: Có hạnh phúc, thân tâm an lạc không khi mà: “Anh chả bằng ai! Làm mấy cái này có ích gì, không bằng ông A. Tui tự lo còn tốt hơn ông, giá mà ba má tui đừng gả!”, “phải rồi thầy bói coi lấy chồng chan nước mắt”, rồi “ Con hư tại ông không tốt với tôi! Tại ông mà đời tôi mới khổ”. Trong cuộc nói chuyện này, đó là nghiệp duyên, mà người trong cuộc họ đổ tại cho nhau. Con cái trong gia đình sẽ rất khổ. Con cái trong những gia đình có cha mẹ như này là thọ nhân duyên lớn hơn từ kiếp trước.

Tuy nhiên nhìn lại: ai cũng có khả năng tạo nghiệp tốt và xấu, dựa trên sự hiểu biết, tu tập của mình.

Vô minh hằng ha sa số trong cuộc sống.

Ví dụ 1: một anh ở dưới giữ cầu chì, một anh ở trên sửa điện, anh ở dưới nghe sai mà không biết hỏi, đóng cầu chì nên anh ở trên điện giật chết. ANh ở dưới nói ” tui đâu có biết đâu, tui tưởng ảnh xong rồi”

Ví dụ 2: Cô thư ký được phân công chuẩn bị đón khách qua ký hợp đồng, cổ đón khách này là khách Nhật, sếp bận rộn chưa kịp dặn dò. Cô này nghĩ, khách nước ngoài mà là khách Nhật thì rất khó, hợp đồng này quan trọng với công ty lắm, nên mình phải ngồi chuẩn bị cho chỉn chu. Khi ra đón khách, cổ đọc sách về phong cách người Nhật khi cho khách ngồi trên xe, cách mời trà nước, rồi tiếp đã hết sức tốt, cung kính. Khách rất hài lòng vì sự chuyên nghiệp đó. Kết quả hợp đồng ký kết suông sẻ.

Ví dụ 3: Cũng là một cô thư ký, sếp yêu cầu đi làm việc A. Cổ nói miễn sao xong việc là được, cũng không báo cáo hay đôn đốc. Ngày nọ, sự việc gây trễ nãi, cổ nói em không biết gì hết, tại bên đó. Cuối cùng thì sếp trực tiếp cô vẫn phải phân bua cho sự chậm trễ của cô với cấp trên. Cũng nhiều việc, cô làm theo cách xong theo tiêu chuẩn của cô, vì cô nghĩ có trả thêm đâu mà đầu tư suy nghĩ cho nó mệt não! Cái sếp nói mình làm chưa tốt chẳng qua không vừa lòng thôi.

Vô Minh có rất nhiều, muôn hình vạn trạng, từ cái tưởng thô lậu từ việc nghe sai mất mạng người, đến cái vô minh vi tế do “ điên đảo” trong suy nghĩ, che lắp đi cái sự học hỏi, quan sát và cải thiện chính bản thân mình. Nói lại: trẻ nhỏ cũng ko tự dưng mà lớn, nó cũng được dạy dỗ ít nhiều nên mới sống được. Trong xã hội, mối quan hệ, công việc: cũng cần có học hỏi lẫn nhau về kiến thức, đức tính, đúc kết sự quan sát, có như thế mới có cái quả tốt đẹp và hài hòa cho mình cho người. Quan trọng là đừng để “Tà kiến” che mờ cái “Chánh kiến” mà phủ nhận bản thân mình.

Nói tới bản thân mình, ai cũng nghĩ cái thân ăn mặt đẹp này, nó mới là mình. Mình phải cho họ thấy mình giỏi, mình tài,…Đó là cái tôi. cái bản ngã của mình. Nếu thấu suốt nhân quả, hiểu rõ bản thân, 12 nhân duyên, thì lúc nào cũng là cái tâm bình yên. Phật dạy niệm danh hiệu phật, không phải là đức phật đó sẽ hiện ra cứu mình: mỗi một danh hiệu phật sẽ gắn với một đức hạnh lớn: Vị Văn Thù thì là bậc Đại Trí, Phổ Hiền là bậc Đại Hạnh, Đại Thế Chí là bậc Đại Dũng, …thì lúc đó mình cần các đức hạnh đó để mà vượt thoát khỏi vô thường. Tóm lại, muốn nhíp được tâm thì phải hiểu nó, hiểu nhân duyên gây nên điều chấp kiến, đau khổ để mà sửa đổi.

4. Sáu Ba la mật: từ dễ đến khó, tuy nhiên không phải ai cũng làm được tất cả mà không có một cái chấp kiến nào đó! Tất cả 6 ba la mật bổ trợ cho nhau.

Một là Bố Thí ba la mật: hiến tặng cho đi, tập buông bỏ và lòng từ bi, có thể cho đây sự an ủi, giúp đỡ chứ ko hẳn là vật chất.

Hai là Giữ giới ba-la-mật: giữ đúng năm giới thì thân tâm an định. Không có Điên đảo.

Ba là Nhẫn nhục ba-la-mật: bất kỳ thói quen tốt, thói quen suy nghĩ thấu đáo tốt đẹp có chánh kiến nào cũng phải học và tập luyện thì mới giữ cho thân, tâm an lạc.

Bốn là tinh tấn ba la mật: việc tiếp tục, giữ gìn tập luyện cho thân cho tâm đều mang đến kết quả tốt đẹp và hoan hỉ.

Năm là Thiền Định Ba la mật: khi các giới hạnh được giữ gìn và tập luyện thì Thiền định mới đến và từ đó Ba la mật thứ 6 khởi sinh.

Sáu là Trí huệ Ba la mật: tức là sự quán sát thấu đáo, phá bỏ chấp ngã mê lầm đưa con người đến bờ giác.

Mình cũng đang thực hành 6 Ba la mật này, chập chững, từng bước, cũng ko dám ngã mạn xem mình thông lào kinh sách. Những điều mình chia sẻ là những điều mình ngộ.

Niềm vui và lợi lạc khi đọc kinh Trường Thọ Diệt tội là đây. Thêm nữa, kinh cũng có tác dụng cầu nguyện cho các bạn nhỏ ra đời bình an nữa! Mong quá trình đọc mình sẽ ngộ ra thêm nhiều điều vui về Kinh Phật.

Lần sau, có cơ hội sẽ nói về Bát Chánh đạo và Thập thiện để nuôi trồng thiện nghiệp nhé!